GioiHan.comGiới Hạn
Thử thách hẹn giờ lành mạnh

Thử thách nấu bữa cơm 20 phút: sơ chế trước, nấu song song, giữ an toàn bếp

Thử thách nấu bữa cơm gia đình trong 20 phút: tính giờ từ đâu, khung ba món, sơ chế từ trước, thứ tự nấu song song và luật an toàn bếp khi đồng hồ chạy.

Mother and teenage son seen from behind cooking side by side at a gas stove in a narrow Hanoi kitchen, steam rising from a pot, small sand timer near the cutting board

Thử thách nấu bữa cơm 20 phút là tự đặt cho mình khung hai mươi phút, tính từ lúc bật bếp tới lúc dọn món lên mâm, để nấu một bữa có canh, món mặn và rau cho cả nhà. Nó làm được vì phần tốn thời gian nhất của một bữa cơm thường không phải là nấu, mà là sơ chế và đứng chờ. Gom phần sơ chế sang trước, xếp các món chạy song song, hai mươi phút là khung khá thực tế cho nhiều món nhà.

Nhưng bếp là nơi có lửa, dầu nóng và dao, nên thử thách này có những luật an toàn không được nhường cho đồng hồ. Bài dưới nói rõ đồng hồ đếm từ đâu, một khung thực đơn ba phần vừa hai mươi phút, cách sơ chế từ trước, thứ tự nấu từng phút, việc gì cho trẻ và thiếu niên phụ, và lúc nào phải bỏ qua chuông reo.

Hai mươi phút tính từ đâu tới đâu cho công bằng

Trước khi bắt đầu, cả nhà nên thống nhất đồng hồ đếm cái gì. Cách dễ hiểu nhất: đồng hồ chạy khi bật bếp đầu tiên và dừng khi món cuối cùng được bày lên mâm. Phần sơ chế làm từ hôm trước hay từ buổi sáng không tính, phần rửa bát sau bữa cũng không tính. Ghi rõ như vậy để lần sau so với chính mình còn có ý nghĩa.

Cơm là chỗ hay bị tính sai. Nồi cơm điện thông thường cần lâu hơn hai mươi phút để nấu chín và ủ cơm, tuỳ loại nồi và lượng gạo. Vì vậy hầu hết các nhà làm thử thách này đều vo gạo, bật nồi cơm trước khi bấm giờ, và coi nồi cơm như một việc chạy nền. Đó không phải gian lận, miễn là lần nào cũng làm giống nhau.

Một điểm nữa: hai mươi phút là mục tiêu để tập cách sắp xếp, không phải mức chuẩn ai cũng phải đạt. Nhà có bếp một họng, nhà nhiều người ăn, món cần hầm lâu sẽ khác hẳn nhà có bếp hai họng nấu cho hai người. Bạn có thể chọn hai lăm hay ba mươi phút cho lần đầu rồi rút dần. Thử thách là để bữa tối bớt mệt, không phải để thêm một nỗi lo.

Khung bữa ba phần vừa hai mươi phút

Không cần công thức đặc biệt. Một bữa cơm nhà thường có ba phần: canh, món mặn và rau. Chọn mỗi phần một cách nấu nhanh, tránh để hai món cùng cần một họng bếp trong một lúc. Thời gian trong bảng là ví dụ giả định cho bếp hai họng, sau khi đã sơ chế xong.

PhầnCách nấu nhanhThời gian ước chừng trên bếpLưu ý
CanhCanh rau nấu với nước dùng hoặc trứng đánh tanKhoảng 8 đến 10 phútĐun nước sôi đầu tiên vì đây là việc chờ lâu nhất
Món mặnThịt thái mỏng xào, cá phi lê áp chảo, trứng chiên, đậu phụ ránKhoảng 8 đến 12 phútThái mỏng giúp chín nhanh và chín đều; thịt gà, thịt lợn phải chín kỹ
RauRau luộc trong nồi nước sôi hoặc xào tỏiKhoảng 3 đến 5 phútLàm cuối cùng để rau còn xanh, không bị nguội
Nước chấmPha trong lúc chờ nước sôiKhông cần bếpTận dụng khoảng chờ

Món cần hầm, ninh xương, kho lâu thì không hợp thử thách này. Bạn có thể nấu sẵn những món đó vào cuối tuần, chia hộp để trong ngăn mát và chỉ hâm nóng trong khung hai mươi phút.

Sơ chế từ trước: phần việc làm nên hai mươi phút

Bí quyết thật sự của thử thách nằm ở việc làm trước khi bấm giờ. Một lần sơ chế cho hai ba bữa giúp mỗi bữa sau gần như chỉ còn phần nấu.

  • Nhặt, rửa rau ngay khi đi chợ về, để ráo rồi cho vào hộp có lót khăn giấy trong ngăn mát.
  • Thái thịt thành miếng mỏng, chia theo từng bữa, ướp nhẹ gia vị và để ngăn mát nếu nấu trong ngày hôm sau; để lâu hơn thì cho vào ngăn đông.
  • Bóc sẵn hành, tỏi cho cả tuần, để trong hộp kín.
  • Rã đông thịt cá bằng cách chuyển từ ngăn đông xuống ngăn mát từ tối hôm trước, không để ở nhiệt độ phòng cả ngày.
  • Chuẩn bị nước dùng hoặc nồi nước sôi bằng ấm điện ngay khi vừa về tới nhà.
  • Xếp gia vị cần dùng ra cạnh bếp trước khi bấm giờ, để không phải mở tủ tìm từng lọ.

Thực phẩm sống và chín nên có thớt, dao riêng hoặc rửa sạch giữa hai lần dùng. Vội không phải lý do để bỏ qua bước này, vì ngộ độc thực phẩm phiền hơn nhiều so với một bữa ăn muộn vài phút.

Thứ tự nấu song song trong hai mươi phút

Ý chung là để việc chờ lâu bắt đầu trước, việc làm nhanh làm sau cùng. Ví dụ giả định cho bếp hai họng, cơm đã bật từ trước:

  1. Phút 0: đặt nồi nước lên họng thứ nhất cho canh, đun to lửa. Họng thứ hai làm nóng chảo.
  2. Phút 1 đến 10: xào hoặc áp chảo món mặn ở họng thứ hai. Trong lúc đảo, liếc nồi nước; nước sôi thì cho rau canh hoặc thả trứng.
  3. Phút 10 đến 13: món mặn chín kỹ thì múc ra đĩa, đậy lại cho đỡ nguội. Canh nêm nếm, hạ lửa nhỏ.
  4. Phút 13 đến 17: tráng chảo, xào rau hoặc dùng nồi nước sôi khác để luộc rau.
  5. Phút 17 đến 20: tắt bếp, bày món lên mâm, pha nước chấm nếu chưa pha. Kiểm lại hai họng bếp đã tắt hẳn.

Nếu nhà chỉ có một họng bếp, đổi thứ tự: món mặn trước, đậy kín giữ ấm; rồi canh; rau làm cuối bằng chính nồi canh nếu hợp, hoặc đặt khung ba mươi phút cho công bằng với hoàn cảnh nhà mình.

Luật an toàn bếp không nhường cho đồng hồ

Món phải chín, kể cả khi lố giờ. Thịt gà, thịt lợn, hải sản phải chín kỹ. Nếu chuông reo mà miếng thịt dày còn hồng ở giữa, cứ nấu tiếp. Một thử thách hẹn giờ làm bữa ăn kém an toàn là thử thách hỏng.

Đi, không chạy trong bếp. Sàn bếp hay có nước, dầu. Cầm nồi nóng mà vội vàng quay người là nguồn bỏng phổ biến trong nhà.

Quay cán chảo vào trong. Cán nồi, chảo không chĩa ra mép bếp để không ai quệt phải, nhất là trẻ nhỏ đi ngang.

Không rời bếp khi đang có dầu nóng. Đang chiên rán mà chuông cửa reo, tắt bếp rồi mới đi. Dầu bén lửa thì không dội nước, tắt bếp và đậy vung kín nếu an toàn để làm.

Dao luôn đặt nằm, lưỡi quay vào trong. Không cầm dao đi lại, không để dao trong chậu rửa ngập nước nơi người khác không nhìn thấy.

Có trẻ nhỏ thì có vùng cấm. Đánh dấu một khoảng quanh bếp trẻ nhỏ không được vào khi đang nấu. Khung giờ gấp làm người lớn bớt để ý xung quanh, nên càng cần ranh giới rõ.

Trẻ và thiếu niên phụ việc gì trong thử thách

Thử thách nấu ăn có hẹn giờ là dịp tốt để trẻ tập vào bếp, với điều kiện người lớn giao đúng việc. Trẻ mẫu giáo có thể rửa rau trong chậu, xếp bát đũa, lấy đồ trong tủ lạnh khi được chỉ đúng món. Trẻ tiểu học nhặt rau, đập trứng, pha nước chấm, lau mâm. Thiếu niên có thể nấu một món dưới sự có mặt của người lớn, trước hết là những món ít dầu bắn như canh hay rau luộc.

Với thiếu niên, có thể để các em tự lên thực đơn một bữa trong tuần theo khung ba phần, tự liệt kê việc sơ chế cần làm từ hôm trước và tự canh đồng hồ. Người lớn đóng vai phụ bếp: rửa, đưa đồ, nhắc an toàn. Đổi vai như vậy giúp các em hiểu vì sao một bữa cơm cần sắp xếp, và thường làm các em hào hứng hơn là chỉ được sai việc vặt.

Việc của trẻ nên nằm ngoài vùng lửa và dao cho tới khi trẻ đã thành thạo lúc không vội. Một kỹ năng mới tập thì chưa nên đưa vào khung giờ. Ví dụ, trẻ đang tập thái rau thì để buổi thong thả cuối tuần, đừng bắt thái nhanh cho kịp hai mươi phút.

Không chấm điểm và không so trẻ với anh chị em hay với bạn cùng lớp. Điều đáng ghi nhận là trẻ làm được một việc mới, hoặc làm việc cũ gọn hơn lần trước. Nếu trẻ không muốn tham gia hôm nay, cứ để trẻ ngồi ở bàn trò chuyện với người nấu; thói quen vào bếp hình thành từ sự thoải mái nhiều hơn từ sự bắt buộc.

Sau tiếng chuông: dọn bếp và ghi lại cho lần sau

Khi bữa đã lên mâm, đừng quên kiểm lại bếp: họng bếp tắt hẳn, van gas khoá nếu nhà có thói quen khoá sau bữa, ổ cắm ấm điện rút ra. Đây là bước hay bị bỏ qua nhất khi người nấu thấy mình vừa "về đích" và chỉ muốn ngồi xuống ăn.

Rửa bát, lau bếp không nằm trong hai mươi phút, nhưng một mẹo nhỏ giúp phần này nhẹ hơn: trong những khoảng chờ nước sôi hay chờ món chín, rửa luôn thớt, bát trộn vừa dùng xong. Đừng làm việc này khi đang có chảo dầu nóng trên bếp; chỉ làm khi món trên bếp là nồi canh đang đun nhỏ lửa hoặc nồi nước chưa sôi.

Sau bữa, dành một phút ghi lại vào một mẩu giấy dán tủ lạnh: món gì, mất khoảng bao nhiêu phút, khâu nào chậm. Sau vài lần bạn sẽ thấy rõ chỗ nghẽn thường là gì, ví dụ chờ nước sôi, hay rửa chảo giữa hai món. Mỗi lần chỉ cần sửa một chỗ, không cần làm lại cả quy trình.

Cũng nên nhớ rằng một ngày nào đó bạn mệt, bữa cơm mất ba mươi lăm phút, hoặc cả nhà chỉ ăn mì với trứng, thì cũng không sao. Mục tiêu của thử thách là để những ngày bình thường bớt vất vả, không phải để biến bữa cơm thành nơi đo đạc. Nếu đồng hồ bắt đầu khiến người nấu cáu bẳn hay thấy có lỗi, hãy cất nó đi một thời gian.

Câu hỏi thường gặp

Nồi cơm điện nấu lâu hơn hai mươi phút thì tính thế nào?

Phần lớn các nhà coi nồi cơm là việc chạy nền: vo gạo, bật nồi trước rồi mới bấm giờ cho phần thức ăn. Điều quan trọng là lần nào cũng tính theo một cách giống nhau, để khi so với chính mình con số còn có nghĩa.

Nhà chỉ có một bếp từ một vùng nấu thì có làm được không?

Làm được nhưng nên nới khung ra khoảng ba mươi phút và chọn món ít cần lửa cùng lúc. Có thể dùng thêm ấm điện đun nước sôi cho canh hoặc rau luộc, như vậy vùng nấu chỉ dành cho món mặn và phần xào.

Món ăn chưa chín mà chuông đã reo thì có tính là thất bại không?

Không. Món phải chín mới được dọn lên, nhất là thịt gà, thịt lợn và hải sản. Chuông reo chỉ là lời nhắc để lần sau xem lại khâu sơ chế, ví dụ thái mỏng hơn, chứ không phải lệnh tắt bếp.

Có nên cho trẻ dùng dao trong thử thách nấu ăn hẹn giờ không?

Không nên trong khung giờ gấp. Trẻ tập dùng dao vào lúc thong thả, có người lớn ngồi cạnh, với dao phù hợp tay trẻ. Khi trẻ đã thành thạo và đủ lớn, người lớn mới cân nhắc giao việc cắt thái trong thử thách.

Thử thách này có giúp giảm thời gian nấu nướng lâu dài không?

Nhiều người thấy bữa tối nhanh hơn sau một thời gian, chủ yếu nhờ thói quen sơ chế trước và xếp món song song chứ không nhờ đồng hồ. Mức thay đổi tuỳ nhà, tuỳ món, nên đừng đặt kỳ vọng vào một con số cụ thể.

Nên làm thử thách nấu ăn bao nhiêu lần một tuần?

Một đến hai buổi trong tuần, vào những tối bận rộn nhất, là đủ để thấy ích lợi. Các bữa còn lại cứ nấu theo nhịp bình thường. Làm mọi bữa đều có hẹn giờ dễ biến việc nấu ăn thành áp lực thay vì thói quen dễ chịu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138